Paul IV Feiten


Paul IV (1476-1559) was paus van 1555 tot 1559. Hij was een van de meest energieke van de hervormingsgezinde pausen van de 16e eeuw. Bekend om zijn harde en imperialistische manier, verbrak hij veel van de pauselijke banden met de seculiere elementen van de Renaissance.

Giampietro Carafa, die Paul IV werd, werd geboren in de Napolitaanse aristocratie in Capriglio a Scala op 28 juni 1476. In het huishouden van zijn oom, kardinaal Oliviero Carafa, kreeg hij een uitstekende opleiding in het Latijn, Grieks en Hebreeuws. Met zijn opleiding combineerde hij een eenvoudige levenswijze met een brandende ambitie voor de hervorming van de Kerk. Kort na zijn priesterwijding wordt hij in 1505 bisschop van Chieti. In 1518 werd hij aartsbisschop van Brindisi. In 1524 sluit hij zich aan bij Cajetan door een apostolisch georiënteerde groep priesters te stichten die bekend staat als de Theatines. In 1536 schiep paus Paulus III hem tot kardinaal en in 1549 tot aartsbisschop van Napels. Op 23 mei 1555 werd hij tot paus gekozen en kreeg hij de naam Paulus IV.

Paul heeft zijn nieuwe bevoegdheden uitgebreid en intensief gebruikt om hervormingen in de Kerk tot stand te brengen. Hij veroordeelde de monniken in de galeien die door de politie afwezig werden bevonden in hun kloosters. Hij reed bisschoppen uit Rome terug naar hun woningen. In 1559 gaf hij onder toezicht van de Congregatie van de Inquisitie de eerste Index van Verboden Boeken uit. Adamant met betrekking tot de zuiverheid van het geloof, verdacht hij twee uitstekende kardinalen, Giovanni Morone en Reginald Pole, van zachtheid tegenover ketterij, zette Morone gevangen en probeerde Pole uit Engeland terug te laten keren. In tegenstelling tot zijn voorgangers weigert hij het grote hervormingsinstrument, het Concilie van Trente, te gebruiken en laat het tijdens zijn pontificaat achterwege.

Paul heeft zijn religieuze ambities ontsierd door vriendjespolitiek en nationalisme. Blind voor de ernstige gebreken van zijn gewetenloze neef, kardinaal Carlo Carafa, vertrouwt hij hem een uitgebreide administratieve macht toe in kerkelijke zaken. Pas tegen het einde van zijn pontificaat wordt hij zich bewust van het slechte gedrag van zijn neef en verbant hem. Als Napolitaan had hij een diepe wrok tegen de Spaanse overheersing van Zuid-Italië. Dit gevoel leidde hem in november 1556 naar de onverstandige oorlog met Filips II. De oorlog eindigde met een Spaanse overwinning en de Vrede van de Grot op 12 september 1557. Paulus had ook de betrekkingen met de Oostenrijkse Habsburgers onder druk gezet, dreigde met het afzetten van Karel V en weigerde Ferdinand I te erkennen, deels vanwege de keizerlijke berusting in de Religieuze Vrede van Augsburg (1555) en deels omdat Ferdinand het ambt van keizer aanvaardde zonder de goedkeuring van de paus.

Alhoewel Paul zelf een uitstekende classicus was, was hij geen mecenas van de kunst. Toen hij op 18 augustus 1559 stierf, relschoot de Romeinse bevolking, die een hevige hekel had aan zijn strenge beleid, en vernietigde zijn beelden en de gebouwen van de inquisitie.

Verder lezen op Paul IV

Een goede uitgebreide studie van Paulus IV is Ludwig Pastor, History of the Popes, vol. 14, vertaald door Ralph F. Kerr (1924), die een volledige bibliografie en een lijst van bronnen bevat.


GOSTOU? PARTILHE COM OS SEUS AMIGOS!